Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga

Non-attachment

आत्मोत्कर्ष न मार्गेत परेषां परिनिन्दया । स्वगुणैरेव मार्गेत विप्रकर्ष पृथग्जनात्‌

ātmotkarṣaṁ na mārgeta pareṣāṁ parinindayā | svaguṇair eva mārgeta viprakarṣaṁ pṛthagjanāt ||

نارد نے کہا—دوسروں کی برائی کر کے اپنی برتری ثابت کرنے کی کوشش نہ کرو۔ اگر عام لوگوں سے بڑھ کر تم میں کوئی فضیلت ہے تو وہ اپنے اوصاف اور کردار سے ظاہر ہونی چاہیے، نہ کہ زبان کے گھمنڈ اور عیب جوئی سے۔ بے کمال لوگ ہی اکثر خود ستائی میں مبتلا ہوتے ہیں؛ اپنی کمی دیکھ کر وہ اہلِ کمال کی خوبیوں میں عیب ڈھونڈ کر ان پر طعن کرتے ہیں۔

आत्मोत्कर्षम्one's own superiority/excellence
आत्मोत्कर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मोत्कर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
मार्गेतshould seek
मार्गेत:
TypeVerb
Rootमृग्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
परेषाम्of others
परेषाम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
परिनिन्दयाby blaming/censuring
परिनिन्दया:
Karana
TypeNoun
Rootपरिनिन्दा
FormFeminine, Instrumental, Singular
स्वगुणैःby one's own virtues
स्वगुणैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्वगुण
FormMasculine, Instrumental, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मार्गेतshould seek
मार्गेत:
TypeVerb
Rootमृग्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
विप्रकर्षम्pre-eminence/superiority
विप्रकर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootविप्रकर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
पृथक्separately/apart
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
जनात्from people
जनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Ablative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada

Educational Q&A

True excellence should be shown through one’s own virtues and conduct; seeking status by criticizing others is unethical and typically reflects inner lack of merit.

In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Nārada delivers a moral counsel about how to establish one’s worth: by cultivating and displaying genuine qualities rather than by attacking others.