Shloka 16
अध्याय २८१ — दानधर्मः, न्यायागतधनम्, ऋणत्रय-परिशोधनं च
Dāna ethics, lawful wealth, and settling obligations
Devanagari script
स्वर्गायाभिमुख: प्रायाललोकानां हितकाम्यया । सा विनि:सरमाणं तु दृष्टवा शक्रं महौजसम्
Translation
لوگوں کی بھلائی کی خواہش سے اندر سُورگ کی سمت روانہ ہوا۔ جب اس نے اس مہااوجسوی شکر کو نکلتے دیکھا تو وہ (برہمہتیا) بھی اس کے پیچھے لگ گئی۔
Word by Word
स्वर्गायto heaven
स्वर्गाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Dative, Singular
अभिमुखःfacing/towards
अभिमुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभिमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रायात्went forth / departed
प्रायात्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-या
FormAorist (simple past), 3rd, Singular, Parasmaipada
लोकानाम्of the worlds/people
लोकानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Plural
हितwelfare, benefit
हित:
Karma
TypeNoun
Rootहित
FormNeuter, Accusative, Singular
काम्ययाwith the desire (for)
काम्यया:
Karana
TypeAdjective
Rootकाम्य
FormFeminine, Instrumental, Singular
साshe (that one)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
विनिःसरमाणम्going out, departing
विनिःसरमाणम्:
Karma
TypeVerb
Rootवि-निः-सृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
शक्रम्Indra (Śakra)
शक्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Accusative, Singular
महौजसम्of great vigor/energy
महौजसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहौजस्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes