Shloka 2
Dharma-Pramāṇa-Vicāra: The Elusiveness of Dharma and the Limits of Rule-Lists
यथा मरीच्य: सहिताश्षरन्ति सर्वत्र तिष्ठन्ति च दृश्यमाना: । देहैविमुक्तानि चरन्ति लोकां- स्तथैव सत्त्वान्यतिमानुषाणि,जैसे सूर्यकी किरणें परस्पर मिली हुई ही सर्वत्र विचरती हैं एवं स्थित हुई दृष्टिगोचर होती हैं, उसी प्रकार अलौकिक जीवात्मा स्थूल शरीरसे निकलकर सम्पूर्ण लोकोंमें जाते हैं। (यह ज्ञानदृष्टिसे ही जाननेमें आ सकता है)
yathā marīcyaḥ sahitāḥ śaranti sarvatra tiṣṭhanti ca dṛśyamānāḥ | dehair vimuktāni caranti lokāṁs tathaiva sattvāny atimānuṣāṇi ||
ویاس نے کہا—جس طرح سورج کی کرنیں باہم جڑی ہوئی بھی بہتی ہیں اور ہر جگہ ٹھہری ہوئی سی بھی دکھائی دیتی ہیں، اسی طرح جسم سے آزاد ہوئے فوقِ انسانی لطیف سَتْو سبھی لوکوں میں گردش کرتے ہیں؛ یہ بات صرف چشمِ معرفت سے ہی سمجھی جاتی ہے۔
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that certain beings, once freed from the gross body, can move through multiple realms; this subtle truth is apprehended not by ordinary sense-perception but by jñāna (spiritual insight).
Vyāsa is explaining an unseen metaphysical process using a visible analogy: as sunbeams are perceived everywhere while continuously streaming, so liberated-from-body beings can traverse the worlds—knowable only through the perspective of knowledge.