Shloka 18
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
Devanagari script
महाभूतेषु नानात्वमिन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु । विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात्युत
Translation
آکاش وغیرہ مہابھوتوں میں، شبد وغیرہ موضوعات میں اور دیوتا وغیرہ کی صورتوں میں جو گوناگونی اور امتیاز ہے، اور جانداروں کی جو مختلف کاموں میں تقرری ہے—ان سب کا نظام ویدھاتا ہی قائم کرتا ہے۔
Word by Word
महाभूतेषुin the great elements
महाभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभूत
FormNeuter, Locative, Plural
नानात्वम्diversity
नानात्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootनानात्व
FormNeuter, Nominative, Singular
इन्द्रियार्थेषुin the objects of the senses
इन्द्रियार्थेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइन्द्रियार्थ
FormMasculine, Locative, Plural
मूर्तिषुin forms/figures
मूर्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्ति
FormFeminine, Locative, Plural
विनियोगम्assignment/appointment
विनियोगम्:
Karma
TypeNoun
Rootविनियोग
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भूतानाम्of beings/creatures
भूतानाम्:
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
धाताthe creator/ordainer
धाता:
Karta
TypeNoun
Rootधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विदधातिordains/arranges
विदधाति:
TypeVerb
Root√धा (विदधा)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
उतalso/and moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes