Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

विप्रकीर्णानि धान्यानि काकमूषिकभोजनम्‌ । अपावृतं पयो5तिष्ठदुच्छिष्टा श्वास्पृशन्‌ घृतम्‌,उनके घरोंमें अनाजके दाने बिखरे रहते हैं और उन्हें कौए तथा चूहे खाते हैं। वे दूधको बिना ढके छोड़ देते हैं और घीको जूठे हाथोंसे छू देते हैं

viprakīrṇāni dhānyāni kākamūṣikabhojanam | apāvṛtaṃ payo 'tiṣṭhad ucchiṣṭāḥ śvāspṛśan ghṛtam ||

ان کے گھروں میں اناج کے دانے بکھرے رہتے ہیں جنہیں کوّے اور چوہے کھاتے ہیں۔ وہ دودھ کو بے ڈھکا چھوڑ دیتے ہیں اور جُوٹھے ہاتھوں سے گھی کو چھو لیتے ہیں۔

विप्रकीर्णानिscattered about
विप्रकीर्णानि:
Karta
TypeAdjective
Rootविप्रकीर्ण
FormNeuter, Nominative, Plural
धान्यानिgrains/cereals
धान्यानि:
Karta
TypeNoun
Rootधान्य
FormNeuter, Nominative, Plural
काकमूषिकभोजनम्food for crows and mice
काकमूषिकभोजनम्:
Karta
TypeNoun
Rootकाकमूषिकभोजन
FormNeuter, Nominative, Singular
अपावृतम्uncovered
अपावृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअपावृत
FormNeuter, Nominative, Singular
पयःmilk
पयः:
Karta
TypeNoun
Rootपयस्
FormNeuter, Nominative, Singular
अतिष्ठत्stood/remained (was left)
अतिष्ठत्:
TypeVerb
Rootस्था
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada
उच्छिष्टाःwith unclean/leftover (food) contamination; unwashed
उच्छिष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootउच्छिष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural
श्वby a dog
श्व:
Karana
TypeNoun
Rootश्वन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
अस्पृशन्touched
अस्पृशन्:
TypeVerb
Rootस्पृश्
FormImperfect (Lan), 3, Plural, Parasmaipada
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत
FormNeuter, Accusative, Singular

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)
C
crows
M
mice
G
grains
M
milk
G
ghee