योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
संतुष्टभृत्यसचिवा: कृतज्ञा: प्रियवादिन: । यथार्हमानार्थकरा ह्वलीनिषेवा यतव्रता:
santuṣṭa-bhṛtya-sacivāḥ kṛtajñāḥ priyavādinaḥ | yathārham anārthakarā hrī-niṣevā yatavratāḥ ||
شکر نے کہا—وہ اپنے خادموں اور وزیروں کو خوش رکھتے تھے؛ وہ شکر گزار تھے اور شیریں کلام تھے۔ وہ ہر شخص کو اس کے شایانِ شان عزت دیتے، کسی کا نقصان یا انرتھ نہ کرتے، حیا و شرم کو اختیار کرتے اور ورت و ضوابط کی پابندی کرتے تھے۔
शक्र उवाच
A ruler’s dharma is shown through humane administration: keep officials and dependents content, speak kindly, be grateful, honor people appropriately, avoid causing harm, cultivate modesty, and maintain disciplined vows—these traits sustain social order and moral authority.
Indra (Śakra) is describing exemplary conduct—listing the virtues and administrative habits of ideal leaders/people—emphasizing ethical governance and personal restraint as marks of dharmic rule.