Shloka 4
प्रलय-प्रक्रिया (Pralaya Process) — Guṇa-Withdrawal and Pratisaṃcara
Devanagari script
बलिस्वाच न हीमामासुरीं वेझि न दैवीं च न मानुषीम् । त्वमेनां पृच्छ वा मा वा यथेष्टं कुरु वासव
Translation
بلی نے کہا—اے اندر! میری سمجھ میں نہ یہ اسوروں کی عورت ہے، نہ دیوتاؤں کی، نہ ہی انسانی۔ تم چاہو تو اسی سے پوچھ لو یا نہ پوچھو؛ اے واسَو! جیسی تمہاری مرضی ہو ویسا کرو۔
Word by Word
बलिःBali
बलिः:
Karta
TypeNoun
Rootबलि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
इमाम्this (woman)
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Accusative, Singular
आसुरीम्asuric/of the Asuras
आसुरीम्:
TypeAdjective
Rootआसुरी
FormFeminine, Accusative, Singular
वेद्मिI know
वेद्मि:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, 1, Singular, Parasmaipada
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
दैवीम्divine/of the gods
दैवीम्:
TypeAdjective
Rootदैवी
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मानुषीम्human
मानुषीम्:
TypeAdjective
Rootमानुषी
FormFeminine, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
एनाम्her/this woman
एनाम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/एना (सर्वनाम-प्रयोगः)
FormFeminine, Accusative, Singular
पृच्छask
पृच्छ:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
यथेष्टम्as you wish
यथेष्टम्:
TypeIndeclinable
Rootयथा + इष्ट
कुरुdo
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
वासवO Vasava (Indra)
वासव:
Sampradana
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
शक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes