Shloka 37

कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च

Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation

Devanagari script

पश्यामि त्वां विराजन्तं देवराजमवस्थितम्‌ । श्रीमन्तं द्युतिमन्तं च गर्जमानं ममोपरि

Transliteration

paśyāmi tvāṁ virājantaṁ devarājam avasthitam | śrīmantam dyutimantaṁ ca garjamānaṁ mamopari ||

Translation

میں تمہیں دیکھ رہا ہوں—دیوراج کے منصب پر قائم، شان و شوکت اور درخشاں جلال سے آراستہ، اور میرے اوپر گرجتے ہوئے۔

Word by Word

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: Karta
• Type: Verb
• Root: पश् (दृश्-अर्थे)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: युष्मद्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• विराजन्तम्: shining, resplendent
• विराजन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विराज्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन, शतृ (वर्तमान कृदन्त)

• देवराजम्: the king of the gods (Indra)
• देवराजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देवराज
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• अवस्थितम्: standing, stationed
• अवस्थितम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अवस्था (अव + स्था)
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन, क्त (भूतकृदन्त)

• श्रीमन्तम्: splendid, endowed with glory/fortune
• श्रीमन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: श्रीमन्त्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• द्युतिमन्तम्: radiant, luminous
• द्युतिमन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: द्युतिमन्त्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• गर्जमानम्: roaring, thundering
• गर्जमानम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गर्ज्
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन, शतृ (वर्तमान कृदन्त)

• मम: of me, my
• Type: Noun
• Root: अस्मद्
• Form: पुं, षष्ठी, एकवचन

• उपरि: above, over
• उपरि: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि

Speaker

श॒क्र उवाच

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Devarāja (king of the gods)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights discerning reverence: genuine supremacy is recognized through steadfast presence (avasthita), auspicious majesty (śrī), and luminous excellence (dyuti), not merely through dominance. Ethical authority inspires awe because it is grounded in stable, rightful sovereignty.

What is happening in the narrative?

Śakra (Indra) addresses a divine figure he identifies as ‘devarāja,’ describing what he perceives: the figure stands established, radiant with prosperity and brilliance, and ‘roars’ above him—imagery that conveys overwhelming divine presence and Indra’s acknowledgment of a higher or more manifest lordship.