Shloka 16
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
अत्र सम्यग्वधो नाम त्यागशास्त्रमनुत्तमम् । शृणु यत् तव मोक्षाय भाष्यमाणं भविष्यति,अब मैं उस परम उत्तम सांख्यशास्त्रका वर्णन करता हूँ, जिसका नाम है सम्यग्वध (सम्यग्रूपेण दुःखोंका नाश करनेवाला)। उसमें त्यागकी प्रधानता है। तुम ध्यान देकर सुनो। उसका उपदेश तुम्हारे लिये मोक्षदायक होगा
atra samyagvadho nāma tyāgaśāstram anuttamam | śṛṇu yat tava mokṣāya bhāṣyamāṇaṃ bhaviṣyati ||
اب میں ‘سمیگ وَدھ’ نامی بے مثال شاسترِ ترک کا بیان کرتا ہوں—جو درست فہم اور بے رغبتی کے ذریعے دکھوں کا کامل ‘قَتل’ کرتا ہے۔ پوری توجہ سے سنو؛ جو کچھ میں کہنے والا ہوں وہ تمہارے موکش کے لیے ہے۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma introduces ‘Samyagvadha’ as a supreme doctrine of tyāga (renunciation): the ‘killing’ is symbolic—ending the causes of sorrow and bondage through right understanding, detachment, and a liberation-oriented discipline.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma, as the authoritative teacher, signals a transition into a focused exposition on a mokṣa-oriented doctrine, urging the listener to attend carefully because the forthcoming teaching is meant to lead to liberation.