Shloka 2
Ācāra-vidhi (Rules of Conduct) — Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Catalogue
भूगुरुवाच वायोग्गतिमहं ब्रह्मन् कथयिष्यामि तेडनघ । प्राणिनामनिलो देहान् यथा चेष्टयते बली,भगुने कहा--ब्रह्मन! निष्पाप महर्षे! मैं तुमसे वायुकी गतिका वर्णन करता हूँ। प्रबल वायु प्राणियोंके शरीरोंको किस प्रकार चेष्टाशील बनाती है? यह बताता हूँ
bhṛgur uvāca vāyor gatiṃ ahaṃ brahman kathayiṣyāmi te 'n-agha | prāṇinām anilo dehān yathā ceṣṭayate balī ||
بھِرگو نے کہا: “اے برہمن، اے بےگناہ رِشی! میں تمہیں وایو (ہوا/پران) کی گتی اور اس کے عمل کا بیان کروں گا۔ میں بتاؤں گا کہ طاقتور انیل (پران وایو) جانداروں کے بدنوں کو کس طرح حرکت و فعالیت بخشتا ہے۔”
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse introduces a teaching on prāṇa/vāyu: the vital air is presented as the powerful principle that animates embodied beings, making bodily functions and movements possible.
Bhṛgu begins an explanatory discourse addressed to a Brahmin sage, announcing that he will describe the ‘movement of Vāyu’ and explain how this force energizes and activates the bodies of living creatures.