भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
न तृप्ति: प्रियलाभे<स्ति तृष्णा नाद्धि: प्रशाम्यति । सम्प्रज्वलति सा भूय: समिद्धिरिव पावक:
na tṛptiḥ priyalābhe 'sti tṛṣṇā nāddhiḥ praśāmyati | samprajvalati sā bhūyaḥ samiddhir iva pāvakaḥ ||
بھیشم نے کہا—پسندیدہ چیزیں پا لینے سے بھی آدمی سیر نہیں ہوتا؛ حاصل شدہ چیز سے تِشنہ (لالچ) بجھتی نہیں۔ بلکہ وہ بار بار بھڑک اٹھتی ہے—جیسے ایندھن ملنے پر آگ اور زیادہ دہک اٹھتی ہے۔
भीष्म उवाच
Desire is intrinsically self-amplifying: obtaining beloved objects does not produce lasting contentment; it strengthens craving, just as fuel makes fire blaze more.
In the Śānti Parva’s instruction on right conduct and inner discipline, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira by using a vivid simile—fire and fuel—to warn that indulgence does not end longing but intensifies it.