Shloka 16
अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था
Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire
यः कामानाप्नुयात् सर्वान् यश्चैतान् केवलांस्त्यजेत् । प्रापणात् सर्वकामानां परित्यागो विशिष्यते,जो मनुष्य अपनी समस्त कामनाओंको पा लेता है; तथा जो इन सबका केवल त्याग कर देता है--इन दोनोंके कार्योंमें समस्त कामनाओंको प्राप्त करनेकी अपेक्षा उनका त्याग ही श्रेष्ठ है
yaḥ kāmān āpnuyāt sarvān yaś caitān kevalāṁs tyajet | prāpaṇāt sarvakāmānāṁ parityāgo viśiṣyate ||
بھیشم نے کہا—چاہے کوئی انسان اپنی تمام خواہشیں پا لے، یا انہیں بالکل ترک کر دے—ان دونوں راہوں میں، تمام کامناؤں کی حصولیابی کے مقابلے میں ان کا ترک ہی برتر ہے۔ شانتِی پَرو کے اخلاقی درس میں خواہش پر فتح کو خواہش کی تکمیل سے بلند تر فتح کہا گیا ہے۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Renunciation (parityāga) of desires is ethically superior to the successful fulfillment of all desires, because freedom from craving is a higher good than the enjoyment produced by craving’s objects.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and inner discipline after the war; here he contrasts two life-paths—acquiring all desired things versus abandoning desire itself—and endorses renunciation as the better course.