Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

सो5सृजद्‌ वातमर्ग्निं च भास्करं चापि वीर्यवान्‌ । आकाशमस्‌जच्चोर्ध्वमधो भूमिं च नै#ऋतीम्‌,उन शक्तिशाली पितामहने वायु, अग्नि और सूर्यकी सृष्टि की। आकाश, ऊपर, नीचे, भूमि तथा राक्षससमूहकी भी रचना की

so ’sṛjad vātaṃ vahniṃ ca bhāskaraṃ cāpi vīryavān | ākāśam asṛjac cordhvam adho bhūmiṃ ca nairṛtīm ||

بھیشم نے کہا—اس زورآور پِتامہ (برہما) نے ہوا، آگ اور سورج کو پیدا کیا۔ اسی نے آکاش، اوپر اور نیچے کے علاقے، زمین اور نَیٖرِت (راکشش) طبقے کے جانداروں کو بھی رچا۔

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
असृजत्created, produced
असृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
वातम्wind
वातम्:
Karma
TypeNoun
Rootवात
FormMasculine, Accusative, Singular
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भास्करम्the sun
भास्करम्:
Karma
TypeNoun
Rootभास्कर
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वीर्यवान्powerful, mighty
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आकाशम्sky, space
आकाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootआकाश
FormNeuter, Accusative, Singular
असृजत्created, produced
असृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
ऊर्ध्वम्above, upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
अधःbelow, downwards
अधः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअधस्
भूमिम्earth, ground
भूमिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नैऋतीम्the (south-)western quarter / Nairṛtī (direction/power)
नैऋतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनैऋती
FormFeminine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
Prajāpati (the Progenitor/Creator, implied by context)
V
Vāta (Wind)
A
Agni (Fire)
B
Bhāskara (Sun)
Ā
Ākāśa (Sky/Space)
B
Bhūmi (Earth)
N
Nairṛtas (rākṣasa class)