Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
सुवर्णहरणं स्तैन्यं विप्रस्व॑ चेति पातकम् । विहरन् मद्यपानाच्च अगम्यागमनादपि,सुवर्णकी चोरी, अन्य वस्तुओंकी चोरी तथा ब्राह्मणका धन छीन लेना--यह महान् पाप है। महाराज! मदिरापान और अगम्या स्त्रीके साथ गमन करनेसे, पतितोंके साथ सम्पर्क रखनेसे तथा ब्राह्मणेतर होकर ब्राह्मणीके साथ समागम करनेसे स्वेच्छाचारी पुरुष शीघ्र ही पतित हो जाता है
suvarṇa-haraṇaṁ stainyaṁ viprasvaṁ ceti pātakam | viharan madya-pānāc ca agamyā-gamanād api |
بھیشم نے کہا—سونا ہڑپ کرنا، چوری کرنا اور برہمن کی ملکیت چھین لینا—یہ سخت گناہ ہیں۔ جو شخص شراب نوشی میں مبتلا ہو، ناجائز عورتوں کے پاس جائے، گرے ہوئے لوگوں کی صحبت اختیار کرے، اور برہمن نہ ہوتے ہوئے بھی برہمنی سے ہم بستری کرے—وہ جلد ہی دھرم کی راہ سے گر کر پَتِت ہو جاتا ہے۔
भीष्म उवाच
The verse warns that certain acts—stealing gold, theft in general, and taking a brāhmaṇa’s wealth—are major sins, and that habitual indulgence in intoxicants, illicit sexual relations, and association with morally fallen people rapidly leads to spiritual and social degradation (patitatva).
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he enumerates serious transgressions and describes how self-indulgent conduct (especially drink, forbidden sexual conduct, and corrupt company) causes a person to fall from righteous living.