Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Gautama’s Flight, the Enchanted Grove, and the Arrival of Rājadharma

Nāḍījaṅgha

अमार्सर्य बुधा: प्राहुर्दाने धर्मे च संयम: । अवस्थितेन नित्यं च सत्येनामत्सरी भवेत्‌

دان اور دھرم کے وقت دل کو قابو میں رکھنا—یعنی اس باب میں دوسروں سے حسد نہ کرنا—اسی کو اہلِ دانش “مَتسَر (حسد) کا فقدان” کہتے ہیں۔ ہمیشہ سچ پر قائم رہنے سے ہی انسان حسد سے پاک ہو سکتا ہے۔

अमार्सर्यम्non-envy, freedom from jealousy
अमार्सर्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootअ-मार्सर्य
FormNeuter, Nominative, Singular
बुधाःthe wise (people)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राहुःsaid, have declared
प्राहुः:
TypeVerb
Rootप्र-आह् (√अह्/√आह्)
FormPerfect, Third, Plural
दानेin giving, in charity
दाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Locative, Singular
धर्मेin dharma, in righteous conduct
धर्मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
संयमःself-restraint, control
संयमः:
Karta
TypeNoun
Rootसंयम
FormMasculine, Nominative, Singular
अवस्थितेनby being steady/established
अवस्थितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootअव-स्था (√स्था) → अवस्थित (क्त)
FormNeuter, Instrumental, Singular
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्येनby truth, through truthfulness
सत्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
अमत्सरीfree from envy
अमत्सरी:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-मत्सरिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्may become, should be
भवेत्:
TypeVerb
Root√भू
FormOptative, Third, Singular

भीष्म उवाच