Shloka 1
Janamejaya’s Appeal for Pacification and Śaunaka’s Counsel on Humility (जनमेजय-शौनक संवादः)
अपन क्रात बा अं षट्चत्वारिशर्दाधेकशततमो< ध्याय: कबूतरके द्वारा अतिथि-सत्कार और अपने शरीरका बहेलियेके लिये परित्याग भीष्म उवाच स पत्न्या वचन श्रुत्वा धर्मयुक्तिसमन्वितम् । हर्षेण महता युक्तो वाक््यं व्याकुललोचन:
bhīṣma uvāca | sa patnyā vacanaṁ śrutvā dharmayuktisamanvitam | harṣeṇa mahatā yukto vākyaṁ vyākulalocanaḥ ||
بھیشم نے کہا: اے راجن! اپنی زوجہ کے دھرم کے مطابق اور دلیل سے بھرپور کلام کو سن کر کبوتر بے حد مسرور ہوا؛ خوشی کے آنسوؤں سے اس کی آنکھیں مضطرب ہو گئیں اور وہ جواب دینے لگا۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is not merely rule-following but reasoned moral commitment: when one recognizes a righteous course—here, honoring the guest—one should embrace it wholeheartedly, even at personal cost.
In Bhishma’s narration, the pigeon hears his wife’s dharma-grounded counsel about proper conduct toward a guest. Moved by her reasoning, he becomes joyful and emotionally overwhelmed, preparing to respond in a way consistent with hospitality and sacrifice.