Shloka 5
कपोती-विलापः स्वर्गसंयोगश्च
The Dove’s Lament and Celestial Reunion
यह भी सुना जाता है कि एक कबूतरने शरणमें आये हुए शत्रुका यथायोग्य सत्कार किया था और अपना मांस खानेके लिये उसको निमन्त्रित किया था ।। युधिछिर उवाच कथं कपोतेन पुरा शत्रु: शरणमागत: । स्वमांसं भोजित: कां च गति लेभे स भारत,युधिष्ठिरने पूछा--भरतनन्दन! प्राचीनकालमें कबूतरने शरणागत शत्रुको किस प्रकार अपना मांस खिलाया और ऐसा करनेसे उसे कौन-सी सदगति प्राप्त हुई
yudhiṣṭhira uvāca | kathaṃ kapotena purā śatruḥ śaraṇam āgataḥ | svamāṃsaṃ bhojitaḥ kāṃ ca gatiṃ lebhe sa bhārata ||
یُدھشٹھِر نے پوچھا—اے بھرت کے نسل والے! قدیم زمانے میں کبوتر نے پناہ مانگ کر آئے ہوئے دشمن کو کس طرح پناہ دی اور اپنا گوشت اسے کیسے کھلایا؟ اور اس عمل کے بدلے اسے کون سی مبارک گتی نصیب ہوئی؟
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question about śaraṇāgata—one who seeks refuge—even if that person is an enemy. It highlights the ideal that protection and hospitality to the vulnerable can demand personal sacrifice, and that such conduct leads to a higher spiritual destiny (sadgati).
Yudhiṣṭhira asks his interlocutor to recount an ancient episode: a pigeon honored an enemy who came for refuge and fed him with its own flesh. He also asks what ultimate fate or merit the pigeon gained by this extraordinary act.