Shloka 25

Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā

Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative

Devanagari script

बकवच्चिन्तयेदर्थान्‌ सिंहवच्च पराक्रमेत्‌ । वृकवच्चावलुम्पेत शरवच्च विनिष्पतेत्‌,“राजा बगुलेके समान एकाग्रचित्त होकर कर्तव्य-विषयका चिन्तन करे। सिंहके समान पराक्रम प्रकट करे। भेड़ियेकी भाँति सहसा आक्रमण करके शत्रुका धन लूट ले तथा बाणकी भाँति शत्रुओंपर टूट पड़े

Transliteration

bakavac cintayed arthān siṁhavac ca parākramet | vṛkavac cāvalumpeta śaravac ca viniṣpatet ||

Translation

بھیشم نے کہا: بادشاہ بگلے کی طرح یکسو ہو کر مقاصد پر غور کرے؛ شیر کی طرح دلیری دکھائے؛ بھیڑیے کی طرح اچانک جھپٹ کر دشمن کا مال چھین لے؛ اور تیر کی طرح دشمنوں پر ٹوٹ پڑے۔

Word by Word

बकवत्like a crane

चिन्तयेत्should think/ponder

अर्थान्objects/aims, matters (of policy)

सिंहवत्like a lion

चand

पराक्रमेत्should show valor/act boldly

वृकवत्like a wolf

चand

अवलुम्पेतshould seize/plunder

शरवत्like an arrow

चand

विनिष्पतेत्should spring forth/charge upon

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

king (rājā)

crane (baka)

lion (siṁha)

wolf (vṛka)

arrow (śara)

enemies (implied)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes