Shloka 8
अविश्वास-निति: ब्रह्मदत्त–पूजनी-संवादः
Policy of Caution: The Brahmadatta–Pūjanī Dialogue
तथा तथा जयेल्लोकान् शक््त्या चैव यथा यथा | उद्धिज्जा जन्तवो यद्वधच्छुक्लजीवा यथा यथा,धर्मज्ञ राजा अपनी शक्तिके अनुसार उसी-उसी तरह लोकोंपर विजय प्राप्त करे, जैसे उद्भिज्ज जन्तु (वृक्ष आदि) अपनी शक्तिके अनुसार आगे बढ़ते हैं तथा जैसे वज्कीट आदि क्षुद्र जीव बिना ही निमित्तके उत्पन्न हो जाते हैं, वैसे ही बिना ही कारणके यज्ञहीन कर्तव्यविरोधी मनुष्य भी राज्यमें उत्पन्न हो जाते हैं। अत: राजाको चाहिये कि मच्छर, डाँस और चींटी आदि कीटोंके साथ जैसा बर्ताव किया जाता है, वही बर्ताव उन सत्कर्मविरोधियोंके साथ करे, जिससे धर्मका प्रचार हो
tathā tathā jayel lokān śaktyā caiva yathā yathā | udbhijjā jantavo yadvad acchuklajīvā yathā yathā ||
بھیشم نے کہا—دھرم کو جاننے والا راجا اپنی قوت کے مطابق، بتدریج اسی نسبت سے ریاستوں پر غلبہ حاصل کرے؛ جیسے اُدبھِجّہ جاندار (درخت وغیرہ) اپنی فطری طاقت کے مطابق بڑھتے اور پھیلتے ہیں۔ اور جیسے حقیر کیڑے مکوڑے کسی ظاہر سبب کے بغیر پیدا ہو جاتے ہیں، ویسے ہی سلطنت میں بھی بےسبب یَجْیَہ سے محروم اور فرض کے مخالف لوگ نمودار ہو جاتے ہیں۔ اس لیے راجا کو چاہیے کہ نیک کردار کے مخالفین کے ساتھ ویسا ہی برتاؤ کرے جیسا مچھر، ڈنک مارنے والی مکھیوں اور چیونٹیوں جیسے موذی کیڑوں کے ساتھ کیا جاتا ہے، تاکہ دھرم قائم رہے اور پھیلے۔
भीष्म उवाच