Shloka 17
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
शमो दमस्तथा धैर्य सत्यं शौचमथार्जवम् । यज्ञो धृतिश्च धर्मश्न नित्यमार्षो विधि: स्मृत:,शम, दम, धैर्य, सत्य, शौच, सरलता, यज्ञ, धृति तथा धर्म--इन सबका ऋषियोंके लिये निरन्तर पालन करनेका विधान है
śamo damas tathā dhairyaṁ satyaṁ śaucam athārjavam | yajño dhṛtiś ca dharmajña nityam ārṣo vidhiḥ smṛtaḥ ||
نکُل نے کہا—“شَم، دَم، ثابت قدمی، سچائی، پاکیزگی اور راست روی؛ نیز یَجْن، دِھرتی اور دھرم کی پہچان—اے دھرم شناس! یہی وہ دائمی آرش دستور ہے جسے رِشیوں نے یاد رکھا ہے اور جس پر ہمیشہ عمل کرنا چاہیے۔”
नकुल उवाच
Educational Q&A
The verse lists foundational virtues—mental calm, sense-control, courage, truth, purity, and straightforwardness—together with sacrificial duty and steadfast resolve, presenting them as an enduring rishi-sanctioned code for those who seek to live by dharma.
In the Shanti Parva’s instruction-focused setting, Nakula speaks as a moral voice, summarizing the qualities and disciplines that tradition (ārṣa) regards as the constant rule of right conduct.