Shloka 8

Vetasa-Nīti: The Reed and the Flood (वेतस-नीति)

Devanagari script

गजड़ोवाच तिष्ठन्त्येते यथास्थानं नगा होकनिकेतना: । ते त्यजन्ति ततः स्थान प्रातिलोम्यान्न वेतस:,गंगा बोली--नदीश्वर! ये वृक्ष अपने-अपने स्थानपर अकड़कर खड़े रहते हैं, हमारे प्रवाहके सामने मस्तक नहीं झुकाते। इस प्रतिकूल बर्तावके कारण ही उन्हें नष्ट होकर अपना स्थान छोड़ना पड़ता है; परंतु बेंत ऐसा नहीं है

Transliteration

sāgara uvāca | tiṣṭhanty ete yathāsthānaṃ nagāḥ sthāniketanāḥ | te tyajanti tataḥ sthānaṃ prātilomyān na vetasāḥ ||

Translation

ساغر نے کہا—یہ درخت اپنے اپنے مقام پر پہاڑ کی طرح اکڑے کھڑے رہتے ہیں، گویا وہی ان کا مستقل ٹھکانہ ہو۔ دھار کے خلاف چلنے کی وجہ سے وہ تباہ ہو کر اپنا مقام چھوڑ دیتے ہیں؛ مگر بَیتَس (سرکنڈا) ایسا نہیں۔

Word by Word

• {'sāgara uvāca': '‘Sāgara said’ (speaker tag)', 'tiṣṭhanti': 'they stand, remain', 'ete': 'these', 'yathāsthānam': 'in their respective places

• as situated', 'nagāḥ': 'trees (lit. ‘immovable ones’)', 'sthāniketanāḥ': 'having a fixed abode

• rooted in one place', 'tyajanti': 'they abandon, give up', 'tataḥ': 'thereupon

• as a result', 'sthānam': 'place, position', 'prātilomyāt': 'from contrariness

• from acting against the proper course/flow', 'na': 'not', 'vetaśāḥ (vetaśaḥ)': 'cane, reed

Speaker

सागर उवाच

Characters & Entities

• सागर (Sāgara)
• नगाः (trees)
• वेतस/वेतश (cane/reed)