Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances

संश्रयः श्लाघनीयस्त्वमन्येषामपि भास्वताम्‌ | कृतात्मा सुमहाभाग: पापकेष्वप्यदारुण:,आप अन्यान्य तेजस्वी प्राणियोंके भी स्पृहणीय आश्रय हैं। आपकी बुद्धि सुशिक्षित है। आप महान्‌ भाग्यशाली तथा अपराधियोंके प्रति भी दयालु हैं

saṁśrayaḥ ślāghanīyas tvam anyeṣām api bhāsvatām | kṛtātmā sumahābhāgaḥ pāpakeṣv apy adāruṇaḥ ||

تم دوسرے درخشاں و طاقتور جانداروں کے لیے بھی قابلِ ستائش پناہ ہو۔ تمہارا باطن سنورا ہوا اور ضبط یافتہ ہے؛ تم نہایت بختیار ہو، اور گناہگاروں کے ساتھ بھی سخت گیر نہیں—بلکہ نرم دل اور مہربان ہو۔

संश्रयःrefuge, shelter
संश्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंश्रय
FormMasculine, Nominative, Singular
श्लाघनीयःpraiseworthy
श्लाघनीयः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्लाघनीय
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अन्येषाम्of others
अन्येषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अपिalso, even
अपि:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formtrue
भास्वताम्of the radiant/illustrious
भास्वताम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभास्वत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
कृतात्माself-controlled, disciplined
कृतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहाभागःvery fortunate, greatly blessed
सुमहाभागः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-महाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
पापकेषुtowards/among sinners, wrongdoers
पापकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपापक
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
अपिeven
अपि:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formtrue
अदारुणःnot cruel, gentle
अदारुणः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-दारुण
FormMasculine, Nominative, Singular

शार्टूल उवाच

शार्टूल (Śārṭūla)

Educational Q&A

True excellence is shown not only in power or brilliance but in being a reliable refuge for others, mastering oneself (kṛtātmā), and maintaining gentleness even toward wrongdoers—compassion tempered by inner discipline.

Śārṭūla offers a formal encomium (praise) to the addressed person, highlighting their role as a protective support for others and their ethical character—self-controlled, blessed, and notably non-harsh even when dealing with offenders.