गान्धारी-प्रशमनम् — Pacification of Gāndhārī and Kṛṣṇa’s Counsel at Hāstinapura
संजय कहते हैं--राजन्! तदनन्तर परिघके समान मोटी भुजाओंवाले सब नरेश अपना-अपना शंख बजाते हुए शिबिरमें विश्राम करनेके लिये प्रसन्नतापूर्वक चल दिये ।।
sañjaya uvāca |
rājan tad-anantaraṃ parigha-samāna-motī-bhujāḥ sarve nareśāḥ sva-sva-śaṅkhān vādayantaḥ śibiraṃ viśrāma-kṛte prasannatā-pūrvakaṃ jagmuḥ ||
pāṇḍavān gacchataś cāpi śibiraṃ no viśāṃ-pate |
maheṣvāsān anvagāt paścād yuyutsuḥ sātyakis tathā ||
سنجے نے کہا—اے راجن! اس کے بعد پرِیغ کی مانند موٹے بازوؤں والے سب نریش اپنے اپنے شنکھ بجاتے ہوئے خوشی سے آرام کے لیے اپنے اپنے لشکرگاہوں کی طرف چل پڑے۔ اور اے مردوں کے سردار! جب پانڈو ہمارے لشکرگاہ کی طرف جا رہے تھے تو ان کے پیچھے پیچھے عظیم کماندار یُیُتسو اور ساتیکی بھی چلے؛ نیز دھृष्टدیومن، شکھنڈی، دروپدی کے سب بیٹے اور دوسرے کماندار سورما بھی انہی شِبروں میں پہنچے۔
संजय उवाच
The verse highlights disciplined closure after battle—leaders signal, regroup, and rest—while also underscoring loyalty and orderly following of rightful command in a war setting.
After the day’s events, the kings blow their conches and return to their camps to rest. As the Pāṇḍavas move toward the camp, renowned archers—specifically Yuyutsu and Sātyaki—follow behind them.