Shloka 5
Plakṣaprasravaṇa–Kārapacana tīrtha-varṇana and Nārada’s war briefing (Śalya-parva, Adhyāya 53)
इन्द्र वाच किमिदं वर्तते राजन् प्रयत्नेन परेण च । राजर्षे किमभिप्रेतं येनेयं कृष्यते क्षिति:,इन्द्रने प्रश्न किया--राजन्! यह महान् प्रयत्नके साथ क्या हो रहा है? राजर्ष! आप क्या चाहते हैं, जिसके कारण यह भूमि जोत रहे हैं?
indra uvāca: kim idaṃ vartate rājan prayatnena pareṇa ca | rājarṣe kim abhipretaṃ yeneyaṃ kṛṣyate kṣitiḥ ||
اِندر نے کہا—“اے راجَن! اتنی بڑی کوشش کے ساتھ یہاں کیا ہو رہا ہے؟ اے راج رِشی! تمہارا کیا ارادہ ہے کہ اس زمین کو یوں جوتا جا رہا ہے؟”
राम उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds ethical scrutiny of action: intense effort should be guided by a clear, worthy intention. Indra’s questioning models dharmic evaluation—asking not only what is being done, but why it is being done.
Indra addresses a king (also styled a rājarṣi) and, seeing the earth being ploughed with great exertion, asks the reason and intended goal behind this unusual undertaking.