Previous Verse
Next Verse

Shloka 99

Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission

हस्तिनासा: कूर्मनासा वृकनासास्तथा परे । दीर्घोच्छवासा दीर्घजड़्घा विकराला हाधोमुखा:

hastināsāḥ kūrmanāsā vṛkanāsās tathā pare | dīrghocchvāsā dīrghajaṅghā vikarālā hādhomukhāḥ ||

وَیشَمپایَن نے کہا—کچھ کی ناک ہاتھی جیسی تھی، کچھ کی کچھوے جیسی، اور کچھ کی بھیڑیے جیسی۔ کچھ لمبی لمبی سانسیں لیتے تھے؛ کچھ کی رانیں نہایت لمبی تھیں؛ اور کچھ نہایت ہیبت ناک، چہرہ نیچے کی طرف کیے ہوئے دکھائی دیتے تھے۔

हस्तिनासाःhaving an elephant-like nose
हस्तिनासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहस्ति-नासा
FormMasculine, Nominative, Plural
कूर्मनासाःhaving a tortoise-like nose
कूर्मनासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकूर्म-नासा
FormMasculine, Nominative, Plural
वृकनासाःhaving a wolf-like nose
वृकनासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृक-नासा
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
परेothers
परे:
Karta
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Plural
दीर्घोच्छ्वासाःhaving long breaths
दीर्घोच्छ्वासाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीर्घ-उच्छ्वास
FormMasculine, Nominative, Plural
दीर्घजङ्घाःhaving long thighs/legs
दीर्घजङ्घाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीर्घ-जङ्घा
FormMasculine, Nominative, Plural
विकरालाःhideous; terrifying
विकरालाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविकराल
FormMasculine, Nominative, Plural
अधोमुखाःhaving faces turned downward
अधोमुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअधस्-मुख
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse underscores how war and moral collapse are accompanied by ominous, unsettling signs—grotesque forms and fearful imagery—suggesting a world out of balance when adharma predominates.

Vaiśampāyana continues a descriptive passage listing terrifying, abnormal-looking beings (or apparitions) with animal-like features and dreadful forms, functioning as ominous portents within the Shalya Parva war narrative.