Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अध्याय ३: कृपस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः

Kṛpa’s Counsel to Duryodhana

धनंजयो रथानीकमन्वपद्यत वीर्यवान्‌,दूसरी ओर पराक्रमी अर्जुनने रथसेनापर आक्रमण किया। माद्रीकुमार नकुल-सहदेव तथा महाबली सात्यकि दुर्योधनकी सेनाका विनाश करते हुए बड़े वेगसे शकुनिपर टूट पड़े

sañjaya uvāca | dhanañjayo rathānīkam anvapadyata vīryavān | mādryāḥ putrau nakula-sahadevau tathā mahābalī sātyakiḥ duryodhanasya senāṃ vināśayan mahāvegāt śakunim abhyapatat ||

سنجے نے کہا—قوی بازو دھننجے (ارجن) رتھوں کے لشکر پر بڑھا۔ دوسری طرف مادری کے بیٹے نکُل اور سہدیَو، اور مہابلی ساتیہ کی، دُریودھن کی فوج کو کاٹتے ہوئے، بڑے زور سے شکنی پر ٹوٹ پڑے۔

धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
रथ-अनीकम्the chariot-division/array
रथ-अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ + अनीक
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्वपद्यतfollowed/attacked (went after)
अन्वपद्यत:
TypeVerb
Rootअनु + √पद्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
वीर्यवान्mighty, valorous
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhanañjaya (Arjuna)
R
rathānīka (chariot-division)
M
Mādrī
N
Nakula
S
Sahadeva
S
Sātyaki (Yuyudhāna)
D
Duryodhana
K
Kaurava army
Ś
Śakuni

Educational Q&A

The verse highlights the kṣatriya ideal of decisive action and courage, while implicitly reminding the reader that even justified warfare carries heavy ethical weight: victory is pursued through strategy and valor, yet it unfolds through widespread destruction.

Sañjaya reports that Arjuna advances against a concentrated chariot formation, while Nakula, Sahadeva, and Sātyaki, after cutting down Duryodhana’s troops, rush at high speed to engage Śakuni as a key opposing leader.