Shloka 9
Book 9 (Śalya-parva), Adhyāya 13 — Arjuna’s Arrow-storm and the Drauṇi Confrontation
माननीय नरेश! समरांगणमें शूरवीर शल्यने उन महारथियोंद्वारा पीड़ित होनेपर भी विजयके लिये यत्नशील हो भार सहन करनेमें समर्थ और शत्रुके वेगका नाश करनेवाले एक भयंकर धनुषको खींचकर सात्यकिको पचीस, भीमसेनको सत्तर और नकुलको सात बाण मारे ।। ततः सविशिखं चापं सहदेवस्य धन्विन: । छित्त्वा भल्लेन समरे विव्याधैनं त्रिसप्तभि:,तत्पश्चात् समरभूमिमें एक भल्लके द्वारा धनुर्धर सहदेवके बाणसहित धनुषको काटकर शल्यने उन्हें इक्कीस बाणोंसे घायल कर दिया
sa jaya uv01ca |
m01nan2bya nare5ba! samar01 45ga 47e 5b6brav2bra5b 5balyo mah01rathair api p2b 0dita 25 san vijay01ya yatnam 01sthita 25 bh01ra-sahana-samartha 25 5batru-vega-n015baka 25 ghora 43 dhanu 25 01k 5b 63ya s01tyaki 43 pa f1cavi 435baty01 bh2bmasena 43 saptaty01 nakula 43 sapta-bhi 25 5barair av01k 63ipat ||
tata 25 sa-vi5bikha 43 c01pa 43 sahadevasya dhanvina 25 |
chittv01 bhallena samare vivy01dha ena 43 tri-saptabhi 25 ||
سنجے نے کہا—اے معزز بادشاہ! میدانِ جنگ میں شلیہ، اگرچہ ان مہارتھیوں کے ہاتھوں سخت دباؤ میں تھا، پھر بھی فتح کے لیے کوشاں رہا۔ دشمن کے زور کو توڑنے والے اور جنگ کا بھاری بوجھ سہنے والے اپنے ہولناک کمان کو کھینچ کر اس نے ساتیکِی کو پچیس، بھیم سین کو ستر اور نکُل کو سات تیروں سے مارا۔ پھر اسی لڑائی میں اس نے بھلّا تیر سے کماندار سہ دیو کی کمان کو—جو تیر چڑھی ہوئی تھی—کاٹ ڈالا، اور اسے اکیس تیروں سے چھید دیا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the warrior ethic of steadfast effort under pressure: even when afflicted, a fighter must maintain composure, endure hardship, and neutralize the opponentbcs force. Ethically, it reflects the Mahabharatabcs grim realism 14valor and skill operate within a destructive conflict whose costs are implicit in the repeated wounding and disarming.
Sanjaya reports that Shalya, despite being hard-pressed, draws his formidable bow and showers arrows on Satyaki, Bhima, and Nakula. He then uses a bhalla-arrow to cut Sahadevabcs bow (with the arrow set) and wounds Sahadeva with twenty-one arrows, effectively disarming and disabling him.