Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam

तमेव चार्थ ध्यायन्तं कर्णस्य निधन प्रति । भरतश्रेष्ठ! वे निष्पाप नरेश अपनी पुत्रवधुओं, गान्धारी, विदुर तथा अन्य हितैषी सुहृदों एवं बन्धु-बान्धवोंद्वारा सब ओरसे घिरे हुए बैठे थे और कर्णके मारे जानेसे होनेवाले परिणामका चिन्तन कर रहे थे | २२-२३ $ ।। रुदन्नेवाब्रवीद्‌ वाक्‍्यं राजानं जनमेजय,जनमेजय! उस समय संजयने खिन्नचित्त होकर रोते हुए ही संदिग्ध वाणीमें कहा --“नरव्याप्र! भरतश्रेष्ठ! मैं संजय हूँ। आपको नमस्कार है

tam eva cārthaṁ dhyāyantaṁ karṇasya nidhana-prati | bharataśreṣṭha! te niṣpāpa nareśāḥ sva-putra-vadhūbhiḥ gāndhāryā vidureṇa tathā anyaiḥ hitaiṣibhiḥ suhṛdbhiḥ bandhu-bāndhavair api sarvataḥ parivṛtā upaviṣṭāḥ karṇasya māraṇāt bhaviṣyat-phalaṁ cintayantaḥ || rudann evābravīd vākyaṁ rājānaṁ janamejaya | janamejaya! tasmin kāle sañjayaḥ khinna-citto ruditvā iva sandigdha-vāṇyā idam uvāca— “naravyāghra! bharataśreṣṭha! ahaṁ sañjayaḥ; te namas te” ||

ویشَمپایَن نے کہا—اے بھرتوں میں برتر! وہ بےگناہ راجہ اپنی بہوؤں، گاندھاری، ودُر اور دیگر خیرخواہ دوستوں اور رشتہ داروں سے چاروں طرف گھرا بیٹھا تھا اور کرن کے مارے جانے کے بعد کے انجام پر غور کر رہا تھا۔ تب سنجے غم سے بوجھل دل کے ساتھ، گویا روتے روتے، تذبذب سے لرزتی آواز میں راجہ جنمیجَے سے بولا—“اے نر-ویاگھر! اے بھرت-شریشٹھ! میں سنجے ہوں۔ آپ کو نمسکار۔”

तम्him/that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
अर्थम्matter/meaning/purpose
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
ध्यायन्तम्meditating/thinking (on)
ध्यायन्तम्:
TypeVerb
Rootध्यै
FormPresent active participle (Parasmaipada), Masculine, Accusative, Singular
कर्णस्यof Karna
कर्णस्य:
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
निधनम्death/destruction
निधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधन
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिtowards/with regard to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
रुदन्weeping/crying
रुदन्:
TypeVerb
Rootरुद्
FormPresent active participle (Parasmaipada), Masculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
S
Sañjaya
K
Karṇa
G
Gāndhārī
V
Vidura
B
Bharatas (dynastic epithet)