Shloka 17
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
संजय उवाच गत्वा तु तावका राजन् नातिदूरमवस्थिता: । अपश्यन्त वन घोरं नानाद्रुमलतावृतम्,संजयने कहा--राजन्! आपके पक्षके वे तीनों वीर वहाँसे थोड़ी ही दूरपर जाकर खड़े हो गये। वहाँ उन्होंने नाना प्रकारके वृक्षों और लताओंसे भरा हुआ एक भयंकर वन देखा
sañjaya uvāca | gatvā tu tāvakā rājan nātidūram avasthitāḥ | apaśyanta vana ghoraṃ nānādruma-latāvṛtam |
سنجے نے کہا—اے راجن! آپ کے لشکر کے وہ تینوں سورما وہاں سے زیادہ دور نہ گئے اور ٹھہر گئے۔ وہاں انہوں نے طرح طرح کے درختوں اور بیلوں سے ڈھکا ہوا ایک ہولناک جنگل دیکھا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses setting as moral foreshadowing: a ‘dreadful forest’ mirrors the ethical descent that follows in the Sauptika narrative, reminding readers how violence and vengeance create conditions where dharma becomes obscured and fear governs action.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the remaining Kaurava-side warriors move a short distance and stop, then notice a terrifying forest dense with trees and creepers—marking the transition into the nocturnal events of the Sauptika Parva.