पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest
Vidura’s Report and Portents
तं वै शब्दं विदुरस्तत्त्ववेदी शुश्राव घोरं सुबलात्मजा च | भीष्मो द्रोणो गौतमश्नापि विद्वान् स्वस्ति स्वस्तीत्यपि चैवाहुरुच्चै:
taṃ vai śabdaṃ viduras tattvavedī śuśrāva ghoraṃ subalātmajā ca | bhīṣmo droṇo gautamaś cāpi vidvān svasti svastīty api caivāhuruccaiḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—حق کے جاننے والے وِدُر نے وہ ہولناک آواز سنی، اور سُبَل کی بیٹی گاندھاری نے بھی۔ بھیشم، درون اور گوتَم نسل کے عالم کرِپ نے بھی وہ نحوست بھری صدا سنی۔ تب سب نے بلند آواز سے “سواستی، سواستی” کہہ کر خیر و عافیت کی دعا کی تاکہ بدشگونی ٹل جائے۔
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a dharmic reflex in the face of ominous signs: wise elders recognize inauspicious portents and respond with protective, auspicious speech (“svasti”), reflecting the ethical duty to safeguard the community and restrain fear through sanctioned ritual utterance.
A frightening, inauspicious sound is heard in the Kuru setting. Vidura and Gāndhārī, along with Bhīṣma, Droṇa, and Kṛpa, perceive it as a bad omen and collectively utter “svasti, svasti” aloud to avert harm.