Shloka 5
अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्
Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction
परिवेषाश्र दृश्यन्ते दारुणाश्रन्द्रसूर्ययो: । त्रिवर्णि: श्यामरूक्षान्तास्तथा भस्मारुणप्रभा:,चन्द्रमा और सूर्य दोनोंके चारों ओर भयानक घेरे दृष्टिगोचर होते थे। उन घेरोंमें तीन रंग प्रतीत होते थे। उनका किनारेका भाग काला एवं रूखा होता था। बीचमें भस्मके समान धूसर रंग दीखता था और भीतरी किनारेकी कान्ति अरुणवर्णकी दृष्टिगोचर होती थी
pariveṣāś ca dṛśyante dāruṇāś candrasūryayoḥ | trivarṇāḥ śyāmarūkṣāntās tathā bhasmāruṇaprabhāḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—چاند اور سورج دونوں کے گرد ہولناک ہالے دکھائی دیتے تھے۔ وہ تین رنگوں میں نمایاں تھے: بیرونی کنارہ سیاہ اور کھردرا، درمیانی حصہ راکھ جیسا سرمئی، اور اندرونی حاشیہ سرخی مائل روشن۔ آسمان کے یہ بدشگون آثار زمین پر آنے والے دھرم کے زوال اور سماجی نظم کے بکھرنے کی پیش خبری دے رہے تھے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses celestial omens to signal a breakdown of dharmic order: when collective conduct deteriorates, the epic frames the coming suffering as preceded by warnings in nature, urging attentiveness, restraint, and ethical vigilance.
Vaiśampāyana reports frightening atmospheric rings around the moon and sun, described as three-colored. These portents foreshadow the impending catastrophe of the Yādavas and the grim events of the Mausala Parva.