Shloka 9
भरतनन्दन! उन दोनों रथोंको एक-दूसरेसे सटा देख सब राजा सिंहनाद करने और प्रचुर साधुवाद देने लगे ।। दृष्टवा च द्वैरथं ताभ्यां तत्र योधा: सहस्रश: । चक्रुर्बाहस्वनांश्वैव तथा चैलावधूननम्,उन दोनोंका द्वैरथ युद्ध प्रस्तुत देख वहाँ खड़े हुए सहस्रों योद्धा अपनी भुजाओंपर ताल ठोकने और कपड़े हिलाने लगे
bharatanandana! tau rathau parasparaṃ saṃlagnaṃ dṛṣṭvā sarve rājānaḥ siṃhanādaṃ cakruḥ pracuraṃ ca sādhuvādaṃ vyadadhuḥ || dṛṣṭvā ca dvairathaṃ tābhyāṃ tatra yodhāḥ sahasraśaḥ | cakrur bāhusvanāṃś caiva tathā cailāvadhūnanam ||
سنجے نے کہا—اے بھرت کے فرزند! اُن دونوں رتھوں کو ایک دوسرے سے سٹا ہوا دیکھ کر سب بادشاہ شیر جیسے نعرے لگانے لگے اور بہت سا آفرین و تحسین کرنے لگے۔ اور اُن دونوں کے دو رتھوں کے دوئل کو دیکھ کر وہاں کھڑے ہزاروں یودھا بازوؤں پر تالیاں مارنے لگے اور کپڑے لہرا کر مسرت ظاہر کرنے لگے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya-war culture in which valor and formal single combat (dvairatha) are publicly celebrated. Ethically, it shows how war can become a spectacle—praised and cheered—revealing the tension between admiration for martial skill and the grim reality of violence.
Two opposing chariot-warriors draw their chariots close and prepare/engage in a duel. Observing this, the assembled kings roar in approval and offer loud praise, while thousands of soldiers clap their arms and wave their garments in excitement.