Shloka 15

Devanagari script

रुदित्वा सुचिरं काल भ्रातरौ सुमहाद्युती । कृतशौचौ महाराज प्रीतिमन्तौ बभूवतु:,महाराज! वे दोनों महातेजस्वी भाई दीर्घकालतक रोते रहे। इससे उनके मनकी मैल धुल गयी और वे दोनों भाई परस्पर प्रेमसे भर गये

Transliteration

ruditvā suciraṁ kālaṁ bhrātarau sumahādyutī | kṛtaśaucau mahārāja prītimantau babhūvatuḥ ||

Translation

سنجے نے کہا— اے مہاراج، وہ دونوں نہایت درخشاں بھائی دیر تک روتے رہے۔ پھر گویا اندر کی کدورت دھل گئی، اور وہ دونوں ایک دوسرے کے لیے محبت سے بھر گئے۔

Word by Word

• रुदित्वा: having wept
• रुदित्वा: Karana
• Type: Verb
• Root: रुद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), —, —, —

• सुचिरम्: for a very long (time)
• सुचिरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सुचिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• कालम्: time
• कालम्: Karma
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भ्रातरौ: the two brothers
• भ्रातरौ: Karta
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• सुमहाद्युती: of very great splendor
• सुमहाद्युती: Karta
• Type: Adjective
• Root: सुमहाद्युति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• कृतशौचौ: having performed purification / cleansed
• कृतशौचौ: Karta
• Type: Adjective
• Root: कृतशौच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• महाराज: O great king
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• प्रीतिमन्तौ: full of affection/joy
• प्रीतिमन्तौ: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रीतिमन्त् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• बभूवतुः: they became
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम, द्विवचन, परस्मैपद

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• the two brothers (unnamed in this verse)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights how honest grieving can cleanse the heart (kṛtaśauca) and open the way to renewed affection and reconciliation, even amid the harsh context of war.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that two brothers, after weeping for a long time, become inwardly purified and regain mutual love—signaling a softening of hostility and a return of familial feeling.