Shloka 7
कर्णपर्व — अध्याय ५९
Arjuna Breaks the Encirclement; Bhīma Reinforces
Devanagari script
पश्य सात्वतभीमाभ्यां निरुद्धाधिछिता: पुन: । जिहीर्षवो<मृतं दैत्या: शक्राग्निभ्यामिवासकृत्,“देखो, जैसे अमृतका अपहरण करनेकी इच्छावाले दैत्योंको इन्द्र और अग्निने बारंबार रोका था, उसी प्रकार ये दुर्योधनके सैनिक सात्यकि और भीमसेनके द्वारा अवरुद्ध होकर पुनः खड़े हो गये हैं
Transliteration
sañjaya uvāca | paśya sātvata-bhīmābhyāṃ niruddhādhikṛtāḥ punaḥ | jihīrṣavo 'mṛtaṃ daityāḥ śakrāgnibhyām ivāsakṛt ||
Translation
دیکھو، جیسے امرت چھین لینے کے خواہاں دَیتّیوں کو اندر اور اگنی نے بار بار روکا تھا، ویسے ہی دُریودھن کے یہ سپاہی ساتْیَکی اور بھیم سین کے ہاتھوں روک دیے گئے اور پھر ٹھٹھک کر رہ گئے ہیں۔
Word by Word
पश्यsee! behold!
पश्य:
TypeVerb
Rootपश्
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
सात्वतभीमाभ्याम्by Sātyaki and Bhīma
सात्वतभीमाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootसात्वत + भीम
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
निरुद्धाःblocked, restrained
निरुद्धाः:
TypeAdjective
Rootनि-रुध्
Formक्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अधिछिताःstood again / stationed (again)
अधिछिताः:
TypeAdjective
Rootअधि-स्था
Formक्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
जिहीर्षवःdesiring to take away
जिहीर्षवः:
TypeAdjective
Rootहृ
Formसन् (desiderative) + उ (उणादि/कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अमृतम्nectar, ambrosia
अमृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमृत
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दैत्याःthe Daityas (demons)
दैत्याः:
Karta
TypeNoun
Rootदैत्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शक्राग्निभ्याम्by Indra and Agni
शक्राग्निभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootशक्र + अग्नि
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
असकृत्repeatedly, many times
असकृत्:
TypeIndeclinable
Rootअसकृत्
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
SātyakiB
Bhīmasena (Bhīma)D
Duryodhana (implied by ‘his soldiers’)D
DaityasA
AmṛtaI
Indra (Śakra)A
AgniVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes