Shloka 11
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
Devanagari script
सात्यकिर्धर्मराजश्न पञ्चालाक्षापि संगता: । त्यक्त्वा मृत्युभयं घोरं द्रौणायनिमुपाद्रवन्
Translation
اس کے بعد جب پانڈوؤں کی فوج ماری جانے لگی تو دروپدی کے پُتر مہارَتھی، ساتیہ کی، دھرم راج یُدھشٹھِر اور پانچال کے سپاہی یکجا ہو کر ہولناک موت کے خوف کو چھوڑ کر درون کے پُتر پر ٹوٹ پڑے۔
Word by Word
सात्यकिःSātyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजःDharma-rāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चालाःthe Pāñcālas
पञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
संगताःassembled/united
संगताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंगत
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle), गम् (गच्छ्) with सम्-
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
मृत्युभयम्fear of death
मृत्युभयम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्युभय
FormNeuter, Accusative, Singular
घोरम्terrible
घोरम्:
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
द्रौणायनिम्Drauṇāyani (son of Droṇa, i.e., Aśvatthāman)
द्रौणायनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रौणायनि
FormMasculine, Accusative, Singular
उपाद्रवन्they rushed/assailed
उपाद्रवन्:
TypeVerb
Rootउप-आ-द्रु (द्रव्)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes