Shloka 26
अध्याय ५३ — रणमेघोपमा सेना-वर्णना तथा सुषेण-वधोत्तर प्रतिक्रिया
Battle-as-Storm Imagery and the Aftermath of Suṣeṇa’s Fall
Devanagari script
गौतमस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्गह्या नवं दृढम् । सुकेतु त्रिंशता बाणै: सर्वमर्मस्वताडयत्,इससे कृपाचार्य अत्यन्त कुपित हो उठे। उन्होंने दूसरा नूतन सुदृढ़ धनुष लेकर सुकेतुके सम्पूर्ण मर्मस्थानोंमें तीस बाणोंद्वारा प्रहार किया
Transliteration
gautamas tu tataḥ kruddho dhanur gṛhya navaṃ dṛḍham | suketuṃ triṃśatā bāṇaiḥ sarvamarmasv atāḍayat ||
Translation
پھر گوتَم (کِرِپاچاریہ) غضب سے بھڑک اٹھا۔ اُس نے نئی اور مضبوط کمان تھامی اور سُکیتو کے تمام مَرم (حیاتی) مقامات پر تیس تیروں سے وار کیا۔
Word by Word
गौतमःGautama (Kripacharya)
गौतमः:
Karta
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
गृह्यhaving taken/seized
गृह्य:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
नवम्new
नवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनव
FormNeuter, Accusative, Singular
दृढम्firm/strong
दृढम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृढ
FormNeuter, Accusative, Singular
सुकेतुम्Suketu
सुकेतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुकेतु
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिंशताwith thirty
त्रिंशता:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिंशत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
सर्वall/entire
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
मर्मसुin the vital spots
मर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
अताडयत्struck/smit
अताडयत्:
TypeVerb
Rootतड्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaG
Gautama (Kṛpācārya/Kṛpa)S
SuketuB
bow (dhanuḥ)A
arrows (bāṇāḥ)V
vital points (marmāṇi)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes