अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्तत: पृष्ठमपालयत् । तदनन्तर महारथी वृषसेनने दूसरे रथपर बैठकर तिहत्तर बाणोंसे द्रौपदीके पुत्रोंको
sañjaya uvāca |
karṇasya yudhi durdharṣas tataḥ pṛṣṭham apālayat |
tad-anantaraṁ mahārathī vṛṣasenena dvitīye ratha-pariṣadi (rathopari) upaviśya tri-saptati-bāṇaiḥ draupadī-putrān, pañcabhir yuyudhānam, catuḥ-ṣaṣṭyā bhīmasenam, pañcabhiḥ sahadevam, tribhir nakulam, saptabhiḥ śatānīkam, daśabhiḥ śikhaṇḍinam, śata-bāṇaiś ca dharmarājaṁ yudhiṣṭhiram āhatavān |
rājendra prajānātha mahā-dhanurdharaḥ karṇa-putro vijayābhilāṣī etān sarvān pramukhān vīrān anyāṁś ca śaraiḥ pīḍitavān |
tataḥ sa durdharṣo vīro yuddha-sthale punaḥ karṇasya pṛṣṭha-bhāgaṁ rakṣitum ārabdhavān ||
سنجے نے کہا—پھر وہ ناقابلِ مغلوب سورما جنگ میں کرن کی پشت کی نگہبانی کرنے لگا۔ اس کے بعد مہارتھی ورشسین نے دوسرے رتھ پر سوار ہو کر دروپدی کے بیٹوں کو تہتر تیروں سے، یویودھان کو پانچ سے، بھیم سین کو چونسٹھ سے، سہ دیو کو پانچ سے، نکُل کو تین سے، شتانیک کو سات سے، شکھنڈی کو دس سے اور دھرم راج یدھشٹھِر کو سو تیروں سے زخمی کر دیا۔ اے راجندر، اے پرجا ناتھ! فتح کے خواہاں، عظیم کمان دار کرن پتر نے ان سب سرکردہ سورماؤں اور دوسروں کو بھی اپنے تیروں سے ستایا۔ پھر وہی دشوارگزار سورما دوبارہ میدانِ جنگ میں کرن کی پشت کی حفاظت پر جم گیا۔
संजय उवाच
Even amid the drive for victory, the passage highlights a battlefield ethic of duty and protection: a warrior’s responsibility includes guarding an ally’s vulnerable rear and acting with disciplined purpose. It also underscores the moral weight of martial excellence—skill used to harm many at once intensifies the consequences of war.
Sañjaya reports that a formidable fighter is guarding Karṇa’s rear. Then Karṇa’s son Vṛṣasena, positioned on another chariot, showers specific heroes—Draupadī’s sons, Sātyaki, Bhīma, the twins, Śatānīka, Śikhaṇḍin, and especially Yudhiṣṭhira—with counted volleys of arrows, wounding them, after which the rear-guard protection of Karṇa resumes.