Shloka 27
अस्त्रयुद्धे द्रौणिपार्थसंघर्षः — Karṇa’s Bhārgavāstra and the Search for Yudhiṣṭhira
Chapter 45
Devanagari script
बा्स्पत्य: सुविहितो नायकेन विपश्चिता । नृत्यतीव महाव्यूह: परेषां भयमादधत्,विद्वान् सेनापति कर्णके द्वारा बृहस्पतिकी बतायी हुई रीतिके अनुसार भलीभाँति रचा गया वह महान् व्यूह शत्रुओंके मनमें भय उत्पन्न करता हुआ नृत्य-सा कर रहा था
Transliteration
bārhaspatyaḥ suvihito nāyakena vipaścitā | nṛtyatīva mahāvyūhaḥ pareṣāṃ bhayam ādadat ||
Translation
سنجے نے کہا— بُرہسپتی کی بتائی ہوئی حکمتِ جنگ کے مطابق دانا سالار نے نہایت درستگی سے جو عظیم صف بندی کی تھی، وہ دشمنوں کے دلوں میں ہیبت بٹھاتے ہوئے گویا رقص کی طرح حرکت کر رہی تھی۔
Word by Word
बृहस्पत्यःBṛhaspati (the preceptor)
बृहस्पत्यः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहस्पति
FormMasculine, Nominative, Singular
सुविहितःwell-arranged/skillfully formed
सुविहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-विहित
FormMasculine, Nominative, Singular
नायकेनby the leader
नायकेन:
Karana
TypeNoun
Rootनायक
FormMasculine, Instrumental, Singular
विपश्चिताby the wise/learned one
विपश्चिता:
Karana
TypeAdjective
Rootविपश्चित्
FormMasculine, Instrumental, Singular
नृत्यdances
नृत्य:
Karta
TypeVerb
Rootनृत्
FormPresent, Third, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महाव्यूहःthe great battle-formation
महाव्यूहः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाव्यूह
FormMasculine, Nominative, Singular
परेषाम्of the enemies/others
परेषाम्:
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Genitive, Plural
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
आदधत्placing/producing (fear)
आदधत्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-धा
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)ब
बृहस्पति (Bṛhaspati)म
महाव्यूह (mahāvyūha, great battle-formation)न
नायक/सेनापति (commander; implied—Karna in context of Karṇa Parva)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes