Shloka 343
Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement
Devanagari script
आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्य द्विपो द्विपं मत्तमिवातिमत्त: । “आज मेरे उत्तम ब्रह्मास्त्र, दिव्यास्त्र और मानुषास्त्रोंकी देखो। मैं इनके द्वारा भयंकर पराक्रमी अर्जुनके साथ उसी प्रकार युद्ध करूँगा, जैसे कोई अत्यन्त मतवाला हाथी दूसरे मतवाले हाथीके साथ भिड़ जाता है
Translation
آج میرے بہترین برہماستر، دیویہ استر اور انسانی استر دیکھو۔ انہی کے ذریعے میں ہولناک پرाकرم والے ارجن سے اس طرح ٹکراؤں گا جیسے نہایت مَست ہاتھی دوسرے مَست ہاتھی سے بھڑ جاتا ہے۔
Word by Word
आसादयिष्यामिI will attack/assail
आसादयिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootआसादय् (आ + सद्; causative stem आसादय)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उग्रवीर्यO one of fierce valor
उग्रवीर्य:
TypeAdjective
Rootउग्रवीर्य (उग्र + वीर्य)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
द्विपःan elephant
द्विपः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विप
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्विपम्an elephant (as object)
द्विपम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्विप
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मत्तम्maddened/intoxicated
मत्तम्:
TypeAdjective
Rootमत्त (PPP of मद्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अतिमत्तःexceedingly maddened
अतिमत्तः:
TypeAdjective
Rootअतिमत्त (अति + मत्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes