Shloka 42
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
तमेक॑ कुण्जरं क्रुद्धा: समन्तात् पर्यवारयन् | आर्य! केकयराजकुमार, अभिमन्यु, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, शूरवीर दशार्णराज, क्षत्रदेव, चेदिराज धृष्टकेतु तथा चित्रकेतु--ये सभी महाबली वीर रोषावेषमें भरकर अपने उत्तम दिव्यास्त्रोंका प्रदर्शन करते हुए उस एकमात्र हाथीको क्रोधपूर्वक चारों ओरसे घेरकर खड़े हो गये || ४०-४१ ह || स विद्धो बहुभिर्बाणव्यरोचत महाद्विप:
sañjaya uvāca |
tam ekaṁ kuñjaraṁ kruddhāḥ samantāt paryavārayan |
āryaḥ kekayarāja-kumāraḥ, abhimanyuḥ, draupadīke pañca putrāḥ, śūravīraḥ daśārṇa-rājā, kṣatradevaḥ, cedirājaḥ dhṛṣṭaketuḥ tathā citraketuḥ—ete sarve mahābalā vīrā roṣāveśaṁ bharitāḥ sva-uttama-divyāstrāṇāṁ pradarśanaṁ kurvāṇāḥ taṁ ekamātraṁ hastinaṁ krodhapūrvakaṁ caturdiśaṁ paritaḥ paryavārayan ||
sa viddho bahubhir bāṇair vyarocat mahādvipaḥ ||
وہ سب غضب میں آ کر اس اکیلے ہاتھی کو ہر طرف سے گھیر کر کھڑے ہو گئے۔ بہت سے تیروں سے چھلنی ہونے پر بھی وہ عظیم ہاتھی روشن و تاباں نظر آتا رہا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the Kṣatriya ethos of coordinated courage and resolve in battle, while also implicitly warning that roṣa (wrath) can drive action; true martial excellence is not only power and weapons, but disciplined purpose amid intense emotion.
Sañjaya describes a battlefield moment where several named warriors, inflamed with anger and showcasing their divine missiles, encircle a single war-elephant from all sides; though struck by many arrows, the great elephant remains visually formidable.