Shloka 59
Varṣa-Parvata-Nivāsinām Varnanam
Description of Regions, Mountains, and Their Inhabitants
कर्णाटका महिषका विकल्पा मूषकास्तथा । झिल्लिका: कुन्तलाश्वैव सौहदा नभकानना:,भरतश्रेष्ठ] अब जो दक्षिणदिशाके अन्यान्य जनपद हैं उनका वर्णन सुनिये--द्रविड, केरल, प्राच्य, भूषिक, वनवासिक, कर्णाटक, महिषक, विकल्प, मूषक, झिल्लिक, कुन्तल, सौहृद, नभकानन, कौकुट्टक, चोल, कोंकण, मालव, नर, समंग, करक, कुकुर, अंगार, मारिष, ध्वजिनी, उत्सव-संकेत, त्रिगर्त, शाल्वसेनि, व्यूक, कोकबक, प्रोष्ठ, समवेगवश, विन्ध्यचुलिक, पुलिन्द, वल्कल, मालव, बल्लव, अपरबल्लव, कुलिन्द, कालद, कुण्डल, करट, मूषक, स्तनबाल, सनीप, घट, सूंजय, अठिद, पाशिवाट, तनय, सुनय, ऋषिक, विदभ, काक, तंगण, परतंगण, उत्तर और क्रूर अपरम्लेच्छ, यवन, चीन तथा जहाँ भयानक म्लेच्छक-जातिके लोग निवास करते हैं, वह काम्बोज
karṇāṭakā mahiṣakā vikalpā mūṣakās tathā | jhillikāḥ kuntalāś caiva sauhadā nabhakānanāḥ ||
سنجے نے کہا—جنوبی لوگوں میں کرناٹک، مہِشک، وِکَلپ اور موشک؛ نیز جھِلّک، کُنتل، سَوہَد اور نَبھ-کانن کے باشندے بھی تھے۔ اس طرح دَکْشِناپَتھ کے متعدد دیسوں کا ذکر کر کے مہاکاویہ ظاہر کرتا ہے کہ کُروکشیتر کی جنگ ہمہ ہند سیاسی رشتوں تک پھیلی ہوئی تھی، اور اس کا اخلاقی بوجھ بھی اتنا ہی وسیع تھا۔
संजय उवाच