Shloka 50
भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः
Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal
अश्वान् मनोजवांस्तस्य कर्बुरान् वातरंहस: । जघान निशितैस्तूर्ण सर्वान् द्वादशभि: शरै:,दुष्कर्णके घोड़े मन और वायुके समान वेगशाली थे। उनका रंग चितकबरा था। शतानीकने बारह तीखे बाणोंसे उन सब घोड़ोंको भी तुरंत मार डाला
sañjaya uvāca |
aśvān manojavāṁs tasya karburān vātarāṁhasaḥ |
jaghāna niśitais tūrṇaṁ sarvān dvādaśabhiḥ śaraiḥ ||
سنجے نے کہا—اس کے گھوڑے خیال کی طرح تیز اور ہوا کی مانند تند رفتار، چتکبرے رنگ کے تھے۔ شتانیك نے بارہ نوکیلے تیروں سے اُن سب کو فوراً ہی گرا دیا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of war: excellence and beauty (swift, well-bred horses) do not protect one from destruction. It invites reflection on the ethical cost of battle and the impermanence of worldly power.
Sanjaya reports that the opponent’s dappled, wind-swift horses are swiftly killed by sharp arrows—twelve in total—disabling the chariot by taking down its team.