Shloka 35

Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)

Devanagari script

अभि्येतां ततो व्यूहौ तस्मिन्‌ वीरवरक्षये । आसीद्‌ व्यतिकरो घोरस्तव तेषां च भारत,भारत! बड़े-बड़े वीरोंका संहार करनेवाले उस युद्धमें दोनों सेनाओंके व्यूह टूट गये और आपके तथा पाण्डवोंके सैनिकोंका भयंकर सम्मिश्रण हो गया

Transliteration

abhiyetāṁ tato vyūhau tasmin vīravarakṣaye | āsīd vyatikaro ghoras tava teṣāṁ ca bhārata ||

Translation

پھر اس معرکے میں جو بڑے بڑے سورماؤں کی ہلاکت کا سبب بنا، دونوں لشکروں کی صف بندی ٹوٹ گئی؛ اے بھارت! تمہارے اور اُن کے سپاہیوں میں خوفناک گڈمڈ مچ گیا۔

Word by Word

अभियताम्let (the two) advance/attack

ततःthen, thereafter

व्यूहौthe two battle-formations

तस्मिन्in that (battle/occasion)

वीरवरक्षयेin the destruction of the best heroes

आसीत्there was

व्यतिकरःintermixture, confusion

घोरःterrible

तवof you/your

तेषाम्of them (those)

चand

भारतO Bharata (descendant of Bharata)

भारतO Bharata!

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (addressed as Bhārata)

Kaurava army (implied by 'tava')

Pāṇḍava army (implied by 'teṣām')

vyūha (battle-formation)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes