Shloka 26

Devanagari script

ततो द्रोणाय निहतं भीष्ममाचष्ट कौरव: । द्रोणस्तत्राप्रियं श्रुत्वा मुमोह भरतर्षभ

Transliteration

tato droṇāya nihataṃ bhīṣmam ācāṣṭa kauravaḥ | droṇas tatrāpriyaṃ śrutvā mumoha bharatarṣabha ||

Translation

سنجے نے کہا—پھر ایک کورو نے درون آچاریہ کو خبر دی کہ بھیشم مارے گئے ہیں۔ اے بھرت شریشٹھ! یہ ناگوار خبر سنتے ہی درون پر غشی طاری ہو گئی اور وہ بے ہوش ہو گئے۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय

• द्रोणाय: to Drona
• द्रोणाय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• निहतम्: slain
• निहतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भीष्मम्: Bhishma
• भीष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आचष्ट: told, reported
• आचष्ट: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-चक्ष् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन

• कौरवः: the Kaurava (Duhshasana)
• कौरवः: Karta
• Type: Noun
• Root: कौरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• द्रोणः: Drona
• द्रोणः: Karta
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्र: there, then (in that situation)
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय

• अप्रियम्: unpleasant (news)
• अप्रियम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अप्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त अव्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (पूर्वकाल)

• मुमोह: became deluded / fainted
• मुमोह: Karta
• Type: Verb
• Root: मुह् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन

• भरतर्षभ: O bull among the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरत + ऋषभ (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Drona (Dronacharya)
• Bhishma
• Kaurava (unnamed messenger)
• Dhritarashtra (implied by address Bharatarshabha)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even in a righteous framework like kṣatriya warfare, attachment to revered elders and the collapse of moral anchors can overwhelm the mind; the verse highlights how the fall of a dharma-embodying figure (Bhīṣma) shakes the very stability of those who fight, revealing the human cost of adharma-driven conflict.

What is happening in the narrative?

A Kaurava informs Droṇa that Bhīṣma has been killed; Droṇa, struck by the shock of this unwelcome news, loses composure and faints, while Sañjaya narrates this to Dhṛtarāṣṭra.