दृश्यते सम नरेन्द्राणां पुनर्मध्यगतश्चरन् । पितामह भीष्म एक ही क्षणमें रथकी पंक्ति तोड़कर घेरेसे बाहर निकल आते और पुनः राजाओंकी सेनाके मध्यभागमें प्रवेश करके वहाँ विचरते दिखायी देते थे ।।
sañjaya uvāca | dṛśyate saṃ nṛpāṇāṃ punar madhyagataś caran | pitāmahaḥ bhīṣma eka eva kṣaṇena ratha-paṅktiṃ bhittvā gherāt bahiḥ nirgacchati, punaś ca rājñāṃ senāyā madhyabhāge praviśya tatra caran dṛśyate || tataḥ pāñcālarājaṃ ca dhṛṣṭaketuṃ acintyaṃ ca atāḍayan raṇe bhīṣmaṃ sahitāḥ sarva-sṛñjayāḥ |
سنجے نے کہا—پیتامہ بھیشم کو بار بار بادشاہوں کی فوج کے بیچوں بیچ چلتے پھرتے دیکھا جاتا تھا؛ ایک ہی لمحے میں وہ رتھوں کی صف توڑ کر گھیرے سے باہر نکل آتے اور پھر شاہی لشکر کے عین مرکز میں دوبارہ داخل ہو کر وہاں گردش کرتے۔ پھر پانچال کے راجا اور ناقابلِ تصور دھِرِشٹکیتو کے ساتھ تمام سِرِنجَی متحد ہو کر رزم میں بھیشم پر حملہ آور ہوئے۔
संजय उवाच
The passage highlights kṣatriya-dharma in its stark form: disciplined courage, tactical skill, and collective responsibility in war. It also frames an ethical tension—many warriors must unite to restrain a single elder hero whose personal vows and loyalties drive him to fight with relentless effectiveness.
Sañjaya describes Bhīṣma’s battlefield mobility: he pierces the chariot line, escapes an encirclement, and re-enters the army’s center. In response, the Sṛñjayas—along with the Pāñcāla king and Dhṛṣṭaketu—attack him together, attempting to halt his dominating advance.