Shloka 41
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
योजनानां सहस्राणि विष्कम्भो द्वादशास्य वै । परिणाहेन षट्त्रिंशद् विपुलत्वेन चानघ,निष्पाप नरेश! राहु ग्रहका व्यासगत विस्तार बारह हजार योजन है और उसकी परिधिका विस्तार छत्तीस हजार योजन है
yojanānāṁ sahasrāṇi viṣkambho dvādaśāsya vai | pariṇāhena ṣaṭtriṁśad vipulatvena cānagha niṣpāpa nareśa |
سنجے نے کہا—اے بے عیب، بے گناہ بادشاہ! راہو کا قطر بارہ ہزار یوجن ہے، اور محیط کے اعتبار سے وہ چھتیس ہزار یوجن ہے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse primarily conveys cosmological knowledge—describing the immense scale of Rāhu in yojanas—reflecting the epic’s tradition of situating human events within a vast, ordered universe.
Sañjaya addresses the king (Dhṛtarāṣṭra) and reports a factual description of Rāhu’s dimensions, as part of a broader explanatory passage that includes cosmic or astronomical details.