Shloka 30

Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana

Measurements and Description of Śākadvīpa

Devanagari script

स राजा स शिवो राजन्‌ स पिता प्रपितामह: । गोपायति नरश्रेष्ठ प्रजाःसजडपण्डिता:,नरश्रेष्ठ! प्रजापति ही वहाँके राजा हैं। वे कल्याणस्वरूप होकर सबका कल्याण करते हैं। राजन! वे ही पिता और प्रपितामह हैं। जडसे लेकर चेतनतक समस्त प्रजाकी वे ही रक्षा करते हैं

Transliteration

sa rājā sa śivo rājan sa pitā prapitāmahaḥ | gopāyati naraśreṣṭha prajāḥ sa jaḍapaṇḍitāḥ ||

Translation

اے راجن! وہی سچا بادشاہ ہے؛ وہی شِوَ-سروپ برکت و خیر ہے؛ وہ سب کی بھلائی کرتا ہے۔ وہ اپنی رعایا کے لیے باپ اور پرپتا مہ کے مانند ہے۔ اے نرश्रेष्ठ! وہ کند ذہن سے لے کر دانا تک تمام رعایا کی حفاظت کرتا ہے۔

Word by Word

सःhe/that (king)

राजाking

सःhe

शिवःauspicious; beneficent

राजन्O king

सःhe

पिताfather

प्रपितामहःgreat-grandfather

गोपायतिprotects

नरश्रेष्ठO best of men

प्रजाःsubjects; creatures

सtogether with

जडdull; inert (ones)

पण्डिताःlearned (ones)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (addressed as rājan)

the king/ruler being praised (implicit)

prajāḥ (subjects/people)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes