Shloka 1
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
# द्वादशोड् ध्याय: कुश, क्रौंच और पुष्कर आदि द्वीपोंका तथा राहु, सूर्य एवं चन्द्रमाके प्रमाणका वर्णन संजय उवाच उत्तरेषु च कौरव्य द्वीपेषु श्रूयते कथा । एवं तत्र महाराज ब्रुवतश्न निबोध मे,संजय बोले--महाराज! कुरुनन्दन! इसके बाददवाले द्वीपोंके विषयमें जो बातें सुनी जाती हैं, वे इस प्रकार हैं; उन्हें आप मुझसे सुनिये
sañjaya uvāca | uttareṣu ca kauravya dvīpeṣu śrūyate kathā | evaṃ tatra mahārāja bruvataḥ śṛṇu nibodha me ||
سنجے نے کہا—اے کوروونشی مہاراج! شمالی جزیروں کے بارے میں جو روایت سنی جاتی ہے، وہ اس طرح ہے۔ اب میں جو بیان کروں، اسے توجہ سے سنو اور سمجھ لو۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds śravaṇa (attentive listening) and nibodha (clear understanding) as prerequisites for receiving traditional knowledge, framing cosmographic description as a disciplined transmission from narrator to king.
Sañjaya transitions to a new topic—accounts about the northern dvīpas—and invites Dhṛtarāṣṭra to listen as he begins describing what is traditionally heard about those regions.