Shloka 20
भीष्मवधोपाय-प्रश्नः (Inquiry into the means to overcome Bhīṣma) | Chapter 103
Devanagari script
द्रावयित्वा महासैन्यं कम्पयित्वा महारथान् । नन्दयामास सुहृदो मयं जित्वेव वासव:,मयासुरपर विजय पानेवाले इन्द्रकी भाँति अभिमन्युने उस विशाल सेनाको भगाकर, महारथियोंको कँपाकर अपने सुहृदोंको आनन्दित किया
Transliteration
sañjaya uvāca |
drāvayitvā mahāsainyaṃ kampayitvā mahārathān |
nandayāmāsa suhṛdo mayaṃ jitveva vāsavaḥ ||
Translation
بڑی فوج کو بھگا کر اور مہارَتھیوں کو لرزا کر ابھیمنیو نے اپنے خیرخواہوں کو خوش کر دیا—جیسے مَیاسُر کو فتح کر کے واسَو (اندر) نے۔
Word by Word
द्रावयित्वाhaving put to flight / having driven away
द्रावयित्वा:
Karma
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) / द्रावय (णिच्-प्रयोग)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), कर्तरि (active sense)
महासैन्यम्the great army
महासैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहासैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
कम्पयित्वाhaving made (them) tremble
कम्पयित्वा:
Karma
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु) / कम्पय (णिच्-प्रयोग)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), कर्तरि (active sense)
महारथान्the great chariot-warriors
महारथान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Accusative, Plural
नन्दयामासgladdened / delighted
नन्दयामास:
Karta
TypeVerb
Rootनन्द् (धातु)
Formलिट् (perfect), Third, Singular, परस्मैपद, कर्तरि
सुहृदःfriends / well-wishers
सुहृदः:
Karma
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Accusative, Plural
मयम्as if / like
मयम्:
TypeIndeclinable
Rootमय (अव्यय)
Formउपमा-प्रयोगे अव्यय (comparative particle)
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), कर्तरि (active sense)
इवas / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
AbhimanyuI
Indra (Vāsava)M
Maya (Asura)M
mahāsainya (great army)M
mahāratha (great chariot-warriors)S
suhṛd (well-wishers/allies)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes