Previous Verse

Shloka 403

शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort

गृहीत्वा भाजनान्‌ जम्मुर्बहूनि भरतर्षभ । भरतश्रेष्ठ! वहाँ हजारों प्रकारकी जातियोंके लोग बहुत-से पात्र लेकर उपस्थित होते थे

gṛhītvā bhājanān jambur bahūni bharatarṣabha | bharataśreṣṭha! tatra sahasra-vidhābhir jātibhir janā bahūni pātrāṇi gṛhītvā upasthitā bhavanti sma ||

وَیشَمپایَن نے کہا—اے بھرتوں کے سردار، وہاں بہت سے برتن اٹھائے ہوئے لوگ حاضر ہوتے تھے۔ اے بھرتوں کے شیر، وہاں بے شمار قسم کی قوموں اور برادریوں کے لوگ کئی کئی ظرف لے کر آتے، تاکہ جو کچھ تقسیم ہو رہا تھا اسے لے سکیں۔

गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral)
भाजनान्vessels, utensils
भाजनान्:
Karma
TypeNoun
Rootभाजन
Formneuter, accusative, plural
जम्बुJambu (proper name)
जम्बु:
Karta
TypeNoun
Rootजम्बु
Formmasculine, nominative, singular
बहूनिmany
बहूनि:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
Formneuter, accusative, plural
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
Sampradana
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
Formmasculine, vocative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharata lineage (addressed as Bharatarṣabha/Bharataśreṣṭha)
B
bhājana/pātra (vessels/containers)
J
jāti (various communities/peoples)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic ideal of large-scale giving and hospitality associated with royal rites: society gathers to receive provisions, and the ruler’s ritual is marked by generosity that reaches diverse communities.

During the Ashvamedha-related proceedings, crowds from many different groups assemble at the venue carrying numerous vessels, indicating an organized distribution of food or gifts as part of the ritual and royal largesse.